Rozpowszechnienie picia alkoholu, używania narkotyków oraz przemocy w rodzinie i związane z tym problemy społeczne

Podstawowym celem badania jest dostarczenie rzetelnych informacji niezbędnych do przygotowania i realizacji lokalnego programu rozwiązywania problemów alkoholowych i przeciwdziałania narkomanii. Ten ogólny cel sprowadza się do uzyskania orientacji w wielu kwestiach, które mają istotne znaczenie dla sformułowania różnych strategii działań oraz doboru adekwatnych środków.

Możemy tu wyróżnić trzy zasadnicze obszary zagadnień:

1. Charakterystyka rozpowszechnienia picia napojów alkoholowych
   i używania substancji psychoaktywnych w populacji mieszkańców miasta oraz problemów, jakie się z tym wiążą, w kontekście innych problemów społecznych widzianych z lokalnej społeczności;
2. Wiedza i poziom akceptacji społecznej dla różnych form działań profilaktycznych, interwencyjnych i naprawczych;
3. Lokalny kontekst kulturowy, społeczny i ekonomiczny, w jakim podejmowane są działania.

Raport z realizacji badań będzie szczegółowo charakteryzował różne aspekty rozpowszechnienie używania substancji psychoaktywnych (alkoholu i narkotyków) w populacji dorosłych mieszkańców miasta. Ważną częścią raportu będzie także charakterystyka problemów społecznych związanych z piciem alkoholu i używaniem narkotyków
(np. prowadzenie pojazdów, praca – pod wpływem substancji psychoaktywnych).

Na Państwa życzenie gotowi jesteśmy również rozszerzyć badania o kilka nowych obszarów badawczych z kręgu tzw. uzależnień behawioralnych np. hazardu, zakupoholizmu, uzależnienia od mediów elektronicznych
(TV, Internetu).

Badanie obejmuje następujące obszary:

A. Ocena ważności różnych problemów społecznych – wśród badanych problemów znajdują się:

• problem narkomanii,
• problem alkoholizmu,
• problem picia alkoholu przez młodzież,
• problem przemocy w rodzinie.

Badanie pozwoli ocenić, które z ww. problemów społecznych występujących na terenie miasta są w opinii mieszkańców szczególnie istotne i jak na ich tle oceniany jest problem alkoholizmu i narkomanii. Każdy problem społeczny będzie oceniany na skali od „bardzo ważne” do „nieważne”. Badany wskazuje również pierwsze trzy najważniejsze problemy społeczne.

B. Oszacowanie średniego poziomu spożycia alkoholu w badanej populacji – zbadanie struktury oraz wzorów konsumpcji alkoholu; oszacowanie ilości napojów alkoholowych wypijanych rocznie przez mieszkańców (piwa, wina oraz wódki i innych napojów spirytusowych);

Badanie pozwoli także określić:

• średnią częstotliwość picia (wśród kobiet i mężczyzn),
• średnią ilość spożywanego alkoholu przy jednej okazji,
• rodzaje okazji które najczęściej sprzyjają piciu alkoholu,
• miejsca, w których najczęściej spożywano alkohol ostatnim razem,
• osoby, z którymi badany wtedy pił.

C. Problemy społeczne związane ze spożywaniem alkoholu:

• oszacowanie liczby osób zagrożonych uzależnieniem od alkoholu (szacowane wg. rocznego spożycia oraz testem CAGE);
• kierowanie samochodem pod wpływem alkoholu – bycie świadkiem takich sytuacji, podejmowanie interwencji oraz skuteczność tych interwencji;
• picie alkoholu w pracy lub podczas wykonywania pracy;
• ocena poziomu szkód zdrowotnych (wypadków) w odniesieniu do wielkości spożycia i wzorów konsumpcji;
• wczesna inicjacja alkoholowa (przed 18. rokiem życia);
• sprzedaż alkoholu nieletnim (zachowania sprzedawców wobec młodocianych próbujących kupić alkohol);
  • oszacowanie rozmiarów zjawiska przemocy w rodzinie (liczba ofiar
    i świadków różnych kategorii przemocy);

D. Postawy wobec alkoholu i problemów alkoholowych:

• ocena dostępności alkoholu:

– postawy wobec ilości punktów dystrybucji alkoholu,

– kontroli państwa nad dystrybucją alkoholu;

• postawy wobec problemów i zagrożeń związanych z piciem:

– zagrożenia dla zdrowia wynikające z regularnego spożywania
alkoholu oraz palenia papierosów,

– wpływ spożywanego alkoholu na zdolność do prowadzenia
samochodów,

• postawy wobec reklam napojów alkoholowych:

– postawy wobec zakazu reklamy poszczególnych rodzajów alkoholu,

– ocena wpływu alkoholu na spożycie wśród młodzieży i całego
społeczeństwa;

• postawy i opinie wobec przemocy w rodzinie;
• poszukiwanie pomocy w instytucjach społecznych w celu:

– rozwiązywania problemów alkoholowych (korzystanie z różnych
instytucji społecznych w tym zakresie),

– rozwiązywania problemów narkomanii,

– znalezienia pomocy dla ofiar przemocy w rodzinie;

• ocena skuteczności działania różnych instytucji społecznych, policji, pomocy społecznej, organizacji pozarządowych) w zakresie:

– przeciwdziałania problemom alkoholowym (władze lokalne,
placówki odwykowe),

– przeciwdziałania przemocy w rodzinie (policja, pomoc społeczna,
organizacje pozarządowe);

• stereotypy dotyczące alkoholu i alkoholików.

5. Oszacowanie skali rozpowszechnienia używania narkotyków
   w poszczególnych frakcjach wiekowych);

5. wielkość populacji i częstotliwość używania w różnych okresach czasu (z podziałem na płeć, wybrane frakcje wiekowe oraz inne cechy socjo-demograficzne);
6. problemy i doświadczenia związane z używaniem substancji psychoaktywnych (narkotyki a nadużywanie alkoholu, narkotyki
   a naruszenia prawa, narkotyki a problemy ze zdrowiem, narkotyki a przemoc w rodzinie itp.);
7. ocena dostępności różnych substancji psychoaktywnych wśród mieszkańców miasta (zarówno wśród osób, które używały, jak i nie używały narkotyków w czasie ostatnich 12 miesięcy – łatwość zakupu oraz miejsca, w których najłatwiej można zdobyć różne substancje);

5. Postawy wobec narkomanii – sposób postrzegania narkomanów
   i preferowane strategie działań wobec tych osób;

5. Opinie o wybranych kwestiach dotyczących narkomanii np. postawa wobec karania za posiadanie narkotyków, ocena dotychczasowych działań w tym zakresie podejmowanych przez lokalny samorząd itp.;
6. Oczekiwania wobec profilaktyki oraz widoczność działań profilaktycznych podejmowanych na poziomie lokalnym
   w zakresie przeciwdziałania narkomanii;

Koordynacja, analizy statystyczne, raport końcowy: Mira Prajsner, właściciel Pracowni „MiraBo